“Ben arıdan çok korkarım.”

Bu cümle bazen yalnızca bir böcek korkusunu değil; çocuğun doğayla kurduğu ilişkiye dair bir ipucu verir.

Çime basmak, toprağa dokunmak, ormanda yürümek gerilim yaratıyorsa; çocuk doğa konuşulunca uzaklaşıyorsa, literatürde bunun bir adı vardır: ekofobi.

Ekofobi; doğaya karşı gelişen korku ve kaçınma halidir. Çoğu zaman bireysel bir fobiden çok, doğanın nasıl öğretildiğiyle ilgilidir.

Ekofobi çocuklarda çoğunlukla gündelik durumlarda görünür:

• Parka gitmek istememe

• Böcek korkusunun genelleşmesi

• Dış mekânda gerilme

• Konudan kaçma

• Umutsuz genellemeler

İyi niyetle kurulan bazı mesajlar bu korkuyu besleyebilir.

Felaket dili, sürekli risk vurgusu ve temas olmadan sorun anlatmak; doğayı ilişki kurulan bir alan olmaktan çıkarıp tehdit olarak kodlayabilir.

Peki alternatif ne?

Çocuğu çevresel sorunlarla “bilgilendirmekten” önce; doğayla güvenli ve merak uyandıran bir ilişki kurabileceği alanlar açmak. Doğa; uzak ve soyut bir mesele değil. Dokunulabilen, gözlemlene-bilen bir yaşam alanı.

Çocuk yalnızca bilgi almaz; gözlemler, sorar, dener.

Kozalaklar, dallar, yapraklar…
“Kirli–tehlikeli” genellemeleri yerine; doku, denge ve işlev keşfedilir.

Sorular değiştiğinde ilişki de değişir:

• Bu canlı nerede yaşar?

• Onu güvende tutan nedir?

• Hangi malzeme işe yarar?

Doğa korkulacak bir yer olmaktan çıkar; anlaşılabilir bir sistem haline gelir.

Ekofobi çoğu zaman doğayı sevmemekten değil; doğayı önce korkulacak bir şey olarak öğrenmekten doğar.

“Ben arıdan çok korkarım” diyen bir çocuğun sözü, bastırılması gereken bir korku değil; bağın yeniden kurulabileceği bir eşiktir.

Ve çoğu zaman, başlangıç tam da burada başlar.